Oświetlenie biurowe jest bardzo ważnym aspektem. Każdy z nas w pracy spędza średnio 8 godzin dziennie, co stanowi praktycznie większość naszego dnia. Dlatego tak ważne jest, aby wielogodzinna praca biurowa przebiegała w odpowiednich dla wzroku warunkach. Biuro – zaliczane jest do pomieszczeń pracy stałej i podlega ścisłym normom oświetlenia. Szybsze zmęczenie, bóle głowy, zaczerwienienie powiek i spojówek, pogorszenie samopoczucia, zwiększenie wypadkowości, obniżenie wydajności pracy to najczęstsze dolegliwości spowodowane niewłaściwym oświetleniem przestrzeni biurowych. Każdy pracodawca zgodnie z art. 207, ust. 2 Kodeksu pracy zobowiązany jest chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Oświetlenie LED jest jednym z elementów składających się na wysoki standard komfortu pracy. Zgodny z wytycznymi dobór światła przekłada się na wygodę widzenia pracownika, co korzystnie wpływa na wydajność i efektywność działań, jego samopoczucie i nastawienie do pracy.
1. Normy i przepisy regulujące parametry świetlne w przestrzeni biurowej
Wszystkie normy i wytyczne dotyczące oświetlenia w miejscu pracy znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Co więcej oświetlenie w miejscu pracy musi być zgodne z Polską Normą PN-EN 12464-1:2012. Przepisy we wspomnianych wyżej dokumentach dotyczą wymagań poziomów natężenia oświetlenia pomieszczeń i stanowisk pracy wewnątrz budynków, a także zwracają uwagę na konieczność spełniania potrzeb jakościowych i ilościowych w otoczeniu świetlnym.
2. Otoczenie świetlne
Otoczenie świetlne definiuje się jako środowisko utworzone we wnętrzu przez światło, barwę, w powiązaniu z kształtem wnętrza i jego wyposażeniem. Może ono oddziaływać w różny sposób na człowieka w zależności od jego właściwości osobniczych oraz sposobów reagowania na bodźce świetlne. Może także ułatwić koncentrację, wpływać na wykonywanie trudnej pracy, a także sprzyjać odprężeniu i odpoczynkowi.
Do podstawowych parametrów otoczenia świetlnego, uwzględniających zarówno światło sztuczne, jak i światło dzienne, zalicza się:
- rozkład luminancji w otoczeniu,
- oddawanie barw i barwy postrzeganej,
- kierunkowość światła, oświetlenie w przestrzeni wnętrza,
- olśnienie (przeszkadzające, przykre i odbiciowe),
- zmienność światła (poziomy i barwa światła),
- natężenie oświetlenia na polu pracy i w jego otoczeniu,
- migotanie światła i efekty stroboskopowe.
3. Luminancja
Wielkość fotometryczna będąca miarą natężenia oświetlenia padającego w danym kierunku. Luminacje wszystkich powierzchni można określić przy pomocy współczynnika odbicia i natężenia oświetlenia na tej powierzchni.
Zaleca się stosować następujące zakresy współczynników odbicia:
- sufit : 0,6-0,9
- ściany: 0,3-0,8
- podłoga: 0,1-0,5
- płaszczyzna pracy: 0,2-0,6
4. Natężenie oświetlenia w polu pracy
Poziom natężenia oświetlenia w polu zadania potrzebny do wykonywania określonej pracy wzrokowej, zależy od:
1) stopnia trudności pracy wzrokowej, np. od:
- współczynnika odbicia poziomu pracy
- wielkości kontrastu jaskrawości szczegółu przedmiotu z jego tłem.
2) wielkości pozornej szczegółu pracy wzrokowej.
Wielkość natężenia oświetlenia i jego rozkład w polu zadania wzrokowego i jego otoczeniu mają znaczny wpływ na szybkość i sposób realizacji zadań wzrokowych.
Średnie natężenie oświetlenia dla każdego zadania wzrokowego powinno być nie mniejsze niż wartości podane w normie EN 12464-1:2012, niezależnie od stanu instalacji oświetleniowej. Przyjmuje się, że niezbędne natężenie oświetlenia w celu dostrzeżenia rysów ludzkiej twarzy w normalnych warunkach oświetleniowych, powinno wynosić nie mniej niż 20lx.
Podane w normie średnie wartości natężenia oświetlenia odnoszą się do normalnych warunków widzenia, z uwzględnieniem następujących czynników:
- psychofizjologicznych, tj wygoda widzenia i dobre samopoczucie,
- potrzeby dla zadań wzrokowych,
- ergonomii widzenia,
- doświadczeń praktycznych,
- wpływ na bezpieczeństwo
5. Olśnienie
Jest to stan procesu widzenia, w którym człowiek odczuwa wyraźną niewygodę widzenia lub jego zdolność rozpoznawania szczegółów jest zmniejszona. Ograniczenie olśnienia jest jednym z podstawowych wymagań, które musi spełniać dobre oświetlenie, zwłaszcza w pomieszczeniach pracy, w tym także w miejscach pracy biurowej. W procesie widzenia konieczna jest ciągła adaptacja oka do istniejących warunków spostrzegania. Wynika ona ze zmian rozkładu luminancji w polu widzenia będącej miarą wrażenia jaskrawości, pojawiania się jej nadmiernych poziomów lub kontrastów.
Ze względu na skutki, jakie wywołuje olśnienie, rozróżnia się trzy jego rodzaje:
Olśnienie przykre - Olśnienie przykre jest olśnieniem powodujacym uczucie przykrości, dyskomfortu. Jednocześnie zdolność widzenia nie zmniejsza się. Najczęstszą przyczyną powstawania olśnienia przykrego są jaskrawe elementy opraw oświetleniowych lub okna. Odczucie niewygody związane z olśnieniem przykrym może być wywołane poprzez pojawienie się w polu widzenia obiektu o jaskrawości bardzo wysokiej w stosunku do tła, na którym jest on obserwowany. Mamy wtedy do czynienia z bardzo silnym kontrastem. Po usunięciu przyczyny olśnienia niewygoda widzenia znika.
Olśnienie przeszkadzające jest silniejszym rodzajem olśnienia, którego wystąpienie zmniejsza już naszą zdolność widzenia. Wymieniony typ olśnienia może być spowodowany przez niewłaściwą adaptację narządu wzroku lub też w wyniku obniżenia kontrastu subiektywnego rozumianego jako subiektywne oszacowanie różnicy w wyglądzie dwóch części pola widzenia, oglądanych równocześnie lub kolejno. Obniżenie się kontrastu subiektywnego wywołane jest rozproszeniem światła w ośrodkach optycznych oka, przez co maleje jego czułość. Niewłaściwa adaptacja wynika z przystosowania się oka do nadmiernie jaskrawych źródeł światła, co wywołuje utratę czułości reagowania oka na nadmiernie jaskrawy obiekt. Upośledzenie w widzeniu może, ustąpić po usunięciu przyczyny olśnienia, lub utrzymać się w formie szczątkowej powodując olśnienie następcze występuje przez krótki czas, jaki jest niezbędny do zajścia w oku procesów fotochemicznych związanych z dostosowaniem się do aktualnych warunków spostrzegania.
Olśnienie oślepiające - najsilniejszy rodzaj tego zjawiska. Osiąga ono tak wysoką wartość, że przez pewien czas żaden zauważalny obiekt nie może być dostrzeżony ze względu na występowanie w polu widzenia bardzo dużych wartości luminancji i natężenia oświetlenia. Doskonałym przykładem jest sytuacja występująca czasem w trakcie nocnej jazdy samochodem. Nagła zmiana świateł mijania na drogowe wywołuje u kierującego pojazdem nadjeżdżającym z przeciwka olśnienie oślepiające, w warunkach niewielkiej odległości między pojazdem oślepiającym, a obserwatorem.
6. Migotanie i efekty stroboskopowe
Tętnienie światła jest jednym z czynników, który obok rozkładu widmowego oświetlenia i jego natężenia, wpływa na komfort widzenia przy oświetleniu stanowiska pracy. Jest to zmiana natężenia źródła światła spowodowana zmianami prądu przemiennego. Objawia się ono szybkimi, periodycznymi zmianami natężenia światła. Skutkiem tętnienia jest także efekt stroboskopowy, polegający na uzyskaniu efektu pozornego bezruchu elementów ruchomych.
7. Metody oświetlenia stosowane w biurze
W biurach instaluje się trzy rodzaje oświetlenia:
ogólne - jest ono równomierne dla całego pomieszczenia i jednocześnie najkorzystniejsze dla ludzkiego wzroku, natomiast najmniej ekonomiczne,
miejscowe - dodatkowe oświetlenie miejsca pracy, z uwzględnieniem szczegółowych potrzeb oświetleniowych, które stosuje się w celu zwiększenia natężenia oświetlenia czy uwidocznienia szczegółów
oraz złożone będące kombinacją powyższych
Zgodnie z polskim prawem oświetlenie biurowe musi być zgodne z przepisami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z Polskimi Normami:
- PN-EN 12665:2008 Światło i oświetlenie – Podstawowe terminy oraz kryteria określania wymagań dotyczących oświetlenia.
- PN-EN 12464-1:2011 Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.
Wymagany minimalny poziom natężenia oświetlenia dla stanowisk pracy w biurach wynosi:
- 500 lx – pisanie ręczne, obsługiwanie klawiatury, czytanie, przetwarzania danych, stanowiska komputerowe, pokoje spotkań, sale konferencyjne.
- 300 lx – recepcje, segregowanie dokumentów, kopiowanie.
- 200 lx – archiwa, magazyny.
Właściwie zaprojektowane i zainstalowane oświetlenie biura to kluczowy czynnik sprzyjający dobremu samopoczuciu w miejscu pracy.
Zagwarantowanie pracownikom biurowym odpowiedniego oświetlenia może mieć znaczący wpływ na ich efektywność. Oświetlenie biurowe nie powinno być dziełem przypadku. Decydując się na najefektywniejszy sposób oświetlenia należałoby zdecydować się na system światła bezpośredniego umieszczonego na suficie. Najchętniej wybieranym oświetleniem są panele (https://wroled.pl/philips-panel-led-60x60-tanio) lub plafoniery, które mają uniwersalny charakter oraz minimalistyczne wzornictwo.
Decydując się na oprawy biurowe musimy pamiętać o spełnieniu wszystkich warunków, o których wcześniej wspominaliśmy. Prawidłowo zaprojektowane oświetlenie biura musi uwzględniać aspekty energetyczne związane z maksymalnym wykorzystaniem światła dziennego oraz doborem optymalnego sprzętu instalacyjnego.
Wybierając oświetlenie biurowe zarówno funkcjonalność jak i walory estetyczne są równie ważne. Aby być w zgodzie nie tylko ze sobą i wybranym designem, ale także z prawem i zaleceniami, dobór lamp biurowych i montaż oświetlenia w biurze zleca się specjalistom. W naszej ofercie znajdą Państwo szeroki wybór lamp, które idealnie sprawdzą się w pomieszczeniach biurowych i dodatkowo będą spełniały wszystkie wymogi jakie są stawiane dla tych przestrzeni.
Zobacz wszystkie panele LED.
Przeczytaj również o:
